Ga naar de inhoud 
Heb je last van spanningshoofdpijn, een vermoeide kaak of pijn bij het kauwen? Grote kans dat je musculus masseter — beter bekend als de kaakspier — overbelast is. Deze spier is klein van formaat, maar enorm krachtig en vervult een sleutelrol bij kauwen, knarsen én stressreacties. In dit artikel ontdek je wat de masseter precies doet, hoe overbelasting of pijn aan de kaakspier ontstaat, en wat je kunt doen om klachten te verminderen. Lees direct verder!
De musculus masseter is een krachtige kauwspier aan de zijkant van je gezicht die ervoor zorgt dat je je kaak kunt sluiten en stevig kunt bijten. Het is een van de sterkste spieren in je lichaam als je kijkt naar kracht per oppervlak. Je voelt hem duidelijk als je je kiezen op elkaar klemt.
De masseter loopt van het jukbeen naar de onderkaak en werkt nauw samen met andere kauwspieren, zoals de musculus temporalis (slaapspier) en de musculus pterygoideus (diepe kaakspier). Samen zorgen ze voor alle bewegingen van de kaak tijdens praten, eten en tandenknarsen.
Door zijn ligging en functie speelt de masseter spier een grote rol bij spanning in het gezicht en bij klachten zoals kaakpijn of bruxisme (tandenknarsen). Vooral bij stress of een verkeerde houding raakt deze spier sneller overbelast.
Je herkent klachten aan de kaakspier meestal aan pijn bij kauwen, het openen van de mond en een zeurende spanning rond de kaak, oren of slapen. De pijn voelt vaak dof, maar kan ook uitstralen naar het hoofd, de nek of zelfs de schouders. Veel mensen denken in eerste instantie aan hoofdpijn of oorpijn, terwijl de oorzaak bij de musculus masseter ligt.
De meest voorkomende oorzaken van kaakspierpijn zijn:
Soms ontstaan er ook triggerpoints in de masseter spier. Dit zijn kleine, pijnlijke verhardingen die bij aanraking uitstralende pijn kunnen geven. Ze zijn vaak voelbaar als kleine knobbeltjes in de wangspier. Deze triggerpoints kunnen behandeld worden met massage of speciale druktechnieken.
Herken je een of meerdere van deze symptomen? Dan is het verstandig om verder te lezen over effectieve behandelingen en ontspanningsoefeningen voor je kaakspier.
Masseter hypertrofie betekent dat de kaakspier (musculus masseter) vergroot is, vaak door langdurige overbelasting of spanning. Dit gebeurt meestal onbewust, bijvoorbeeld door tandenknarsen (bruxisme), veel kauwen op één kant of het langdurig aanspannen van de kaak bij stress.
Een vergrote masseter spier valt op doordat het gezicht breder of hoekiger wordt ter hoogte van de kaaklijn. Bij sommige mensen ontstaat hierdoor een asymmetrisch gezicht of een uitgesproken, vierkante kaak — iets wat bij zowel mannen als vrouwen voorkomt. Hoewel dit soms gewenst is om cosmetische redenen, kan het ook leiden tot klachten zoals pijn, stijfheid of vermoeidheid bij het kauwen.
De spiervergroting ontstaat langzaam. Vaak merken mensen pas iets op wanneer de kaak opvallend gespannen aanvoelt of als er sprake is van terugkerende kaakpijn. Dit is ook de reden waarom masseter hypertrofie regelmatig samengaat met stressgerelateerde spierklachten, zoals gespannen nek- of schouderspieren.
Masseterklachten worden behandeld met een combinatie van therapie, oefeningen en – in sommige gevallen – medische interventie. De aanpak hangt af van de oorzaak, zoals overbelasting, stress of een kaakgewrichtstoornis. Een goede diagnose is daarom belangrijk.
Een fysiotherapeut of kaakfysiotherapeut onderzoekt onder andere de spierspanning, beweeglijkheid van het kaakgewricht en de aanwezigheid van triggerpoints in de masseter spier. Ook wordt gekeken naar je houding en ademhaling, omdat die invloed hebben op kaakspanning.
Een goede behandeling pakt niet alleen de symptomen aan, maar ook de achterliggende oorzaak. In het volgende deel lees je hoe je je kaakspier thuis kunt ontspannen om klachten te voorkomen.
Je voorkomt overbelasting van de kaakspier door je houding, ademhaling en gewoontes van alledag bewust aan te passen. De musculus masseter raakt namelijk sneller gespannen als je lichaam voortdurend onder stress staat of als je houding niet klopt. Kleine aanpassingen kunnen op lange termijn veel verschil maken en zo kun jij starten:
Een voorovergebogen hoofd of opgetrokken schouders vergroten de spierspanning in je nek en kaakregio.
Zorg voor:
Adem je vaak oppervlakkig of merk je dat je kaken gespannen zijn tijdens stressvolle momenten? Dan helpt het om je ademhaling te verdiepen en regelmatig bewust te ontspannen.
Denk aan oefeningen zoals:
Lees ook: Hoe stress invloed heeft op je lichaam.
Hierin spelen zaken als slaap, schermtijd en voeding mee.
Door je bewust te worden van deze factoren, kun je de kaakspier ontspannen én klachten voorkomen. In het laatste deel van dit artikel beantwoorden we nog een aantal veelgestelde vragen over de masseter spier.
De musculus masseter is de spier die zorgt voor de meeste bijtkracht. Hij ligt aan de zijkant van je gezicht en trekt de onderkaak omhoog bij het kauwen. Andere kauwspieren, zoals de temporalis en pterygoideus, hebben vooral invloed op het openen, schuiven of stabiliseren van de kaak. De masseter wordt dus het meest belast bij krachtig klemmen of knarsen, en is daardoor vaker betrokken bij spanningsklachten.
Een vergrote kaakspier, ook wel masseter hypertrofie genoemd, is op zichzelf niet gevaarlijk. Wel kan het ongemakken geven, zoals pijn bij het kauwen, een strak gevoel in het gezicht of uitstraling naar de slapen of oren. In sommige gevallen verandert ook de gezichtscontour, wat als storend kan worden ervaren. Bij aanhoudende klachten is het verstandig om de spier te laten beoordelen door een fysiotherapeut of een expert op het gebied van kaken.
Hoewel het technisch mogelijk is om de masseter spier te trainen, is dit zelden nodig of gewenst. In de meeste gevallen wil je juist de kaakspier ontspannen, zeker als er sprake is van spanning, pijn of overbelasting. Dat kan door middel van zelfmassage, ademhalingsoefeningen, bewustwording van kaakspanning en het verminderen van stress. Bij twijfel is begeleiding van een specialist aan te raden.
Naast dit artikel over musculus masseter, hebben we nog veel meer interessante artikelen geschreven.
Boy Nijland combineert meer dan tien jaar ervaring in sport, voeding en gezondheid met een kritische blik op informatie. Hij baseert zijn artikelen altijd op wetenschappelijk onderbouwde bronnen en heeft inmiddels zoveel boeken doorgenomen, dat dit gelijk zou staan aan meerdere relevante opleidingen. Hij deelt zijn kennis om anderen te inspireren en te ondersteunen bij het verbeteren van hun gezondheid. Voor vragen kun je hem bereiken op info@bluerecovery.nl.
